بررسی و تحلیل بازتاب جنگ جهانی دوم در دو رمان سووشون و المصابیح الزرق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

رابطۀ ادبیات و اجتماع، پیوندی دو سویه است، به گواهی سرشت و سرنوشت ژانر ادبی رمان در بیان ژانرها و قالب‌های ادبی، رمان بیش از دیگر پدیده‌های ادبی با اجتماع گره‌خورده است، از میان عناصر داستانی، درون‌مایه و شخصیت پردازی ظرفیتی بیشتر برای انعکاس وضعیت اجتماع در اثر دارند، برهمین اساس، در این جستار کوشش شده است دو رمان مشهور فارسی و عربی از حیث انعکاس درون‌مایه متأثر از جنگ جهانی دوم و شیوۀ شخصیت‌پردازی بررسی و تحلیل شوند. در این مقاله رمان «المصابیح الزرق» نوشتۀ"حنَّا مینه"رمان‌نویس مشهور سوری و رمان «سووشون» نوشتۀ"سیمین دانشور"رمان‌نویس مشهور ایرانی، از منظر تأثیر استعمار بر دو جامعه ایران و سوریه بررسی و کوشش شده است با بهره‌گیری از نظریه تحلیل گفتمان فرکلاف به تحلیل آن‎ها پرداخته شده شباهت‌ها و تفاوت‌های آن‎ها بیان شوند. نتیجه‌ بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که پیامدهای هجوم استعمار به این دو سرزمین و بازتاب‌های آن مشابهت‎های فراوان با یکدیگر داشته است و تفاوت‎ها اندک است که در این مقاله به هر دو جنبه پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of World War II reflections on both Simin Daneshvar’s Savashoon and Hanna Mine’s AlmasabihAlzorq (Lights of Blue) novels

نویسندگان [English]

  • Saeid Bozorg Bigdeli 1
  • Hossein Ali Ghobadi 2
  • Helwa Saleh 3
1 Associate professor of Persian Language and Literature, University of TarbiatModares
2 Professor of Persian Language and Literature, University of TarbiatModares
3 Master student of Persian Language and Literature, University of TarbiatModares
چکیده [English]

The relationship between literature and society, is bidirectional link, to certify the nature and fate of the literary genre of the novel effect on the literary genres and literary forms.  Novel is tied to the society more than other literary forms. Theme and characterization have the greatest role in the reflection of the society situations; therefore, in this article we have tried to analyze the reflection of World War II on theme and characterization. In this paper, the novel Almasabih Alzorq by the famous contemporary Syrian novelist, Hanna Mine and Savashoon by the famous Iranian novelist, Simin Daneshvar from the perspective of the impact of colonialism on both Iranian and Syrian societies have been reviewed. We have tried to analyze these two novels by using the theory of discourse analysis by Fairclough. The similarities and differences between these two novels were evaluated and examined. This led to the conclusion that both novels bear more similarities rather than differences in the colonialism attack and its reflections on Iran and Syria.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Savashoon novel
  • Almasabih Alzorq novel
  • elements of fiction
  • World War II
  • Discourse Analysis

آبراهیمیان، یراوند.(1379). ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل محمدی و محمد ابراهیم فتاحی، چاپ چهارم، تهران: نشر نی.

آقا گل زاده، فردوس. (1385). تحلیل گفتمان انتقادی، چاپ اول، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

ادیب زاده، مجید.(1391). امپراتوری اسطوره‌های تصویر غرب، روانکاوی گفتمان ادبی ایران 1332- 1356، تهران: انتشارات ققنوس.

اربابی، عیسی.(1378). چهار سرو افسانه (پژوهشی در آثار و زندگی جمالزاده، هدایت، دانشور و افغانی)، تهران: انتشارات اوحدی.

دانشور، سیمین.(1393). سووشون، چاپ بیستم، تهران: انتشارات خوارزمی.

دهباشی، علی.(1383)، برساحل جزیرۀ سرگردانی (جشن نامۀ دکتر سیمین دانشور)، تهران: انتشارات سخن.

دیب، کمال.(2012). تاریخ سوریه المعاصر من الانتداب الفرنسی إلی صیف 2011، چاپ دوم، بیروت: دار النهار.

رحمانیان، داریوش.(1391). ایران بین دو کودتا، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.

روزبه، محمدرضا.(1391). ادبیات معاصر ایران (نثر)، چاپ پنجم، تهران: انتشارات روزگار.

عسگری حسنکلو، عسگر.(1389). نقد اجتماعی رمان معاصر فارسی با تأکید بر ده رمان برگزیده، چاپ دوم، تهران: انتشارات شمشاد.

فرکلاف، نورمن.(1379). تحلیل انتقادی گفتمان، ترجمه فاطمه شایسته پیران و دیگران، چاپ اول، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.

قویدل، مریم.(1389). نقد و تحلیل المصابیح الزرق با توجه به رمان سیاسی در سوریه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد زبان‌های خارجی (عربی)، تهران: علامه طباطبایی.

گلشیری، هوشنگ.(1392). جدال نقش با نقاش در آثار سیمین دانشور، چاپ دوم، تهران: انتشارات نیلوفر.

الماضی، شکری.(1989). الدلاله الاجتماعیه للشکل الروائی فی روایات حنا مینه، مجله فصول، شماره 31 - 32.

مکاریک، ریما ایرنا.(1390). دانشنامه‌ی نظریه‌های ادبی معاصر، ترجمه مهران مهاجر و محمد نبوی،چاپ چهارم، تهران: نشر آگه.

میر صادقی، جمال.(1376). عناصر داستان، چاپ سوم، تهران: انتشارات سخن.

مینه، حنا.(1986). المصابیح الزرق،چاپ پنجم، بیروت: دار الآداب.

همو.(1986)، کیف حملت القلم؟، بیروت: دار الآداب.